Ondersteuningsprogramma samenwerking en integratie so-sbo-bao

Hier vindt u informatie over activiteiten en kennis, die in het kader van het ondersteuningsprogramma so-sbo-bao van de PO-Raad worden uitgevoerd door het NCOJ, in nauwe samenspraak met zes praktijkinitiatieven so-sbo-bao, LECSO, SBO-werkverband en het netwerk LPO.

Onderzoek naar de integratie van sbo en so bracht aan het licht dat er veel handelingsverlegenheid bestaat in het veld met betrekking tot de integratie van so, sbo en regulier basisonderwijs. Zowel bij de landelijke inventarisatie, als bij de beschrijving van vier praktijkinitiatieven bleek dat er veel behoefte bestaat aan kennisdeling, uitwisseling en ondersteuning bij de werkontwikkeling. Dit ondersteuningsprogramma voorziet daarin.

De ondersteuning is bedoeld voor samenwerkingsverbanden, schoolbesturen en sbo- en/of so-scholen die initiatieven (willen) ontplooien om passend onderwijs meer inhoud te geven door de speciale voorzieningen meer te bundelen of te integreren en meer thuisnabij aan te bieden.

Onze activiteiten

Op basis van de gesignaleerde behoeften aan juridische-, financiële-, organisatorische-, beleidsmatige-, maar vooral ook inhoudelijke- en methodische ondersteuning, worden de onderstaande vormen van ondersteuning in samenhang aangeboden.

Er is een vraagbaakfunctie ingericht voor locaties die ontwikkelingsvragen hebben over het onderwerp of kortdurende ondersteuning wensen.
U kunt uw vragen via e-mail aan ons stellen.

Op deze site is een Expertisebank ingericht waarin publicaties over landelijk en internationaal beschikbare kennis en de opbrengsten van de verschillende projectactiviteiten zijn opgenomen.

  • Twee maal per jaar een uitwisselingsbijeenkomst voor alle geïnteresseerden (de eerste was op 27 januari 2017, de tweede op 21 september 2017).
    Lees hier het verslag van 21 sep 2017
  • De ontwikkelingsgroep waarin 'voorlopers' deelnemen die actief met methodische werkontwikkeling aan de gang zijn en van elkaar willen leren, levert methodische kennis op, waar ook anderen van kunnen profiteren. Deze groep bestaat uit Prisma (Kampen), SWV Waterland, SWV BePO, SWV PPO Rotterdam, Talentencampus (Venlo), RENN 4. Deze werkontwikkelingsgroep komt vijf maal per jaar bijeen rond specifieke ontwikkelthema's. Deze groep kan versterkt worden met binnen- en buitenlandse experts.
  • Inspiratiebijeenkomsten op bezoeklocaties; praktijkvoorbeelden sbo-so stellen hun locaties op vooraf vastgestelde data open voor werkbezoeken van andere geïnteresseerden, die daarvoor vooraf kunnen intekenen. Op 14 juni 2017 organiseerde Prisma Kampen een conferentie / Open Dag.
  • Op reguliere bijeenkomsten, die al georganiseerd worden door LECSO, het SBO-werkverband, het Netwerk LPO (van leidinggevenden swv's en po) of de PO-Raad, wordt gerapporteerd over de stand van zaken en kennisontwikkeling rond het onderwerp.

Nieuws

Experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs

december 2017 - Het ministerie van Onderwijs heeft een experiment aangekondigd waarin regulier en speciaal onderwijs samenwerken. Het experiment regelt dat een vso-school/vestiging en een reguliere school voor voortgezet onderwijs (vo) of een so-school/vestiging en een school voor (speciaal) basisonderwijs ((s)bo) die geïntegreerd onderwijs willen vormgeven, vier jaar als één school kunnen functioneren. Dat wil zeggen dat zij groepen leerlingen van deelnemende scholen onderling kunnen mengen terwijl alle deelnemende scholen nog blijven bestaan. Na vier jaar gaan de scholen verder als één geïntegreerde school waarbij de (v)so-school wordt opgeheven.

Eind januari/begin februari 2018 wordt de beleidsregel voor het experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs gepubliceerd. Op 5 februari 2018 is er een voorlichtingsbijeenkomst gepland waar ook de Inspectie van het Onderwijs bij aanwezig zal zijn. Scholen kunnen in het schooljaar 2018-2019 en in het schooljaar 2019-2020 deelnemen aan het experiment.

Achtergrond

Het samengaan van speciale en reguliere scholen past in een bredere ontwikkeling om tot meer maatwerk voor leerlingen te komen. Met een geïntegreerde voorziening kunnen scholen kinderen een zo thuisnabij mogelijke onderwijsplek bieden en integraal tegemoetkomen aan de ondersteuningsbehoeften van de leerlingen. Daarnaast spelen in sommige regio's ook ontwikkelingen als leerlingendaling en negatieve verevening een rol. Een goede spreiding van speciale voorzieningen en de noodzaak van een zekere omvang voor het behoud van de speciale expertise vormen ook een aanleiding voor initiatieven tot integratie.

Het is wettelijk mogelijk leerlingen met een ondersteuningsvraag in te schrijven in het regulier onderwijs en de (voortgezet) speciaal onderwijs ((v)so)-school/vestiging op te heffen. In de praktijk blijkt het voor ouders en leerkrachten echter een te grote overgang om leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte direct in te schrijven op een reguliere school. Juist omdat het gaat om kwetsbare leerlingen waarvan een deel een voortraject heeft met negatieve ervaringen op een reguliere school. Hierdoor is meer tijd nodig om vertrouwen te winnen en om de expertise op de reguliere school te borgen zodat in de ondersteuningsbehoefte van de kinderen kan worden voorzien. Daarom wordt experimenteerruimte geboden waarmee reguliere scholen en (v)so-scholen voor vier jaar lang leerlingen volledig mogen mengen voordat zij de (v)so-school opheffen en verder gaan als één geïntegreerde school.

Eind januari/begin februari 2018 wordt de beleidsregel voor het experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs gepubliceerd. U kunt in het schooljaar 2018-2019 en in het schooljaar 2019-2020 deelnemen aan het experiment.

Inhoud experiment

Het experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs regelt dat een vso school/vestiging en een reguliere school voor voortgezet onderwijs (vo) of een so-school/vestiging en een school voor (speciaal) basisonderwijs ((s)bo) die geïntegreerd onderwijs willen vormgeven, vier jaar als één school kunnen functioneren. Dat wil zeggen dat zij groepen leerlingen van deelnemende scholen onderling kunnen mengen terwijl alle deelnemende scholen nog blijven bestaan. Na vier jaar gaan de scholen verder als één geïntegreerde school waarbij de (v)so-school wordt opgeheven.

Omdat het op dit moment niet altijd mogelijk is voor vso-leraren om les te geven in het reguliere vo door het verschil in bevoegdheidseisen, wordt het voor docenten van scholen die deelnemen aan het experiment ook mogelijk om gedurende de experimenteerperiode les te geven op de reguliere vo-school, ook als zij (nog) niet voldoen aan de daar geldende bevoegdheidseisen voor het vo. De experimenteerperiode kan gebruikt worden om scholing van het personeel te realiseren zodat op het moment dat wordt besloten om na vier jaar als één geïntegreerde school verder te gaan, docenten die les gaan geven op de reguliere vo-school bevoegd zijn.

Voorwaarde experiment

Het experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs moet voldoen aan de volgende voorwaarden:

  • Het moet een samenwerking betreffen tussen de volgende onderwijssoorten: so-(s)bo of vso-vo.
  • Deelnemende scholen mogen voor aanvang van en/of gedurende de experimenteerperiode geen beoordeling als 'zwak' of 'zeer zwak' van de Inspectie van het Onderwijs hebben ontvangen.
  • Deelnemende scholen werken mee aan door of namens de minister ingestelde onderzoekingen.
  • Gedurende het experiment is het bevoegd gezag van de school waar de leerlingen van beide scholen onderwijs volgen verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs. Dit betekent dat het bevoegd gezag van de reguliere school hiervoor het aanspreekpunt voor de Inspectie zal zijn.
Voorlichtingsbijeenkomst

Op 5 februari 2018 is er een voorlichtingsbijeenkomst gepland waar ook de inspectie bij aanwezig zal zijn. Om te kunnen bezien of deze bijeenkomst begin februari noodzakelijk is, willen wij u vragen zich voor 19 januari aan te melden via implementatiepassendonderwijs@minocw.nl. De bijeenkomst is enkel bedoeld voor mensen die voornemens zijn om voor 1 mei 2018 een volledige aanvraag voor deelname aan het experiment in te dienen zodat zij komend schooljaar kunnen starten met het experiment.

Toelichting beleidsmaatregel experiment samenwerking regulier en speciaal_onderwijs
Beleidsregel experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs

Bron: Ministerie van OCW

Plaatsen van leerlingen in een geïntegreerde setting

november 2017 - De ontschotting of integratie van so, sbo en bao staat volop in de belangstelling. De vorm en inhoud van die samenwerking verschilt sterk. Maar een aantal vragen komt vrijwel overal op die we in een aantal korte notities behandelen. Het eerste thema in de reeks 'Integratie so-sbo-bao in ontwikkeling' geeft antwoord op de volgende vragen: voor welke leerlingen is een geïntegreerde voorziening van so-sbo-bao een passende plek; op basis waarvan stel je vast wat elke leerling nodig heeft en wat er dan geboden kan worden en waar; en op basis waarvan groepeer je de leerlingen?
Lees verder »

Achtergrond

Het samengaan van speciale en reguliere scholen past in een bredere ontwikkeling om tot meer maatwerk voor leerlingen te komen. Met een geïntegreerde voorziening kunnen scholen kinderen een zo thuisnabij mogelijke onderwijsplek bieden en integraal tegemoetkomen aan de ondersteuningsbehoeften van de leerlingen. Daarnaast spelen in sommige regio's ook ontwikkelingen als leerlingendaling en negatieve verevening een rol. Een goede spreiding van speciale voorzieningen en de noodzaak van een zekere omvang voor het behoud van de speciale expertise vormen ook een aanleiding voor initiatieven tot integratie.

Het is wettelijk mogelijk leerlingen met een ondersteuningsvraag in te schrijven in het regulier onderwijs en de (voortgezet) speciaal onderwijs ((v)so)-school/vestiging op te heffen. In de praktijk blijkt het voor ouders en leerkrachten echter een te grote overgang om leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte direct in te schrijven op een reguliere school. Juist omdat het gaat om kwetsbare leerlingen waarvan een deel een voortraject heeft met negatieve ervaringen op een reguliere school. Hierdoor is meer tijd nodig om vertrouwen te winnen en om de expertise op de reguliere school te borgen zodat in de ondersteuningsbehoefte van de kinderen kan worden voorzien. Daarom wordt experimenteerruimte geboden waarmee reguliere scholen en (v)so-scholen voor vier jaar lang leerlingen volledig mogen mengen voordat zij de (v)so-school opheffen en verder gaan als één geïntegreerde school.

Eind januari/begin februari 2018 wordt de beleidsregel voor het experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs gepubliceerd. U kunt in het schooljaar 2018-2019 en in het schooljaar 2019-2020 deelnemen aan het experiment.

Inhoud experiment

Het experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs regelt dat een vso school/vestiging en een reguliere school voor voortgezet onderwijs (vo) of een so-school/vestiging en een school voor (speciaal) basisonderwijs ((s)bo) die geïntegreerd onderwijs willen vormgeven, vier jaar als één school kunnen functioneren. Dat wil zeggen dat zij groepen leerlingen van deelnemende scholen onderling kunnen mengen terwijl alle deelnemende scholen nog blijven bestaan. Na vier jaar gaan de scholen verder als één geïntegreerde school waarbij de (v)so-school wordt opgeheven.

Omdat het op dit moment niet altijd mogelijk is voor vso-leraren om les te geven in het reguliere vo door het verschil in bevoegdheidseisen, wordt het voor docenten van scholen die deelnemen aan het experiment ook mogelijk om gedurende de experimenteerperiode les te geven op de reguliere vo-school, ook als zij (nog) niet voldoen aan de daar geldende bevoegdheidseisen voor het vo. De experimenteerperiode kan gebruikt worden om scholing van het personeel te realiseren zodat op het moment dat wordt besloten om na vier jaar als één geïntegreerde school verder te gaan, docenten die les gaan geven op de reguliere vo-school bevoegd zijn.

Voorwaarde experiment

Het experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs moet voldoen aan de volgende voorwaarden:

  • Het moet een samenwerking betreffen tussen de volgende onderwijssoorten: so-(s)bo of vso-vo.
  • Deelnemende scholen mogen voor aanvang van en/of gedurende de experimenteerperiode geen beoordeling als 'zwak' of 'zeer zwak' van de Inspectie van het Onderwijs hebben ontvangen.
  • Deelnemende scholen werken mee aan door of namens de minister ingestelde onderzoekingen.
  • Gedurende het experiment is het bevoegd gezag van de school waar de leerlingen van beide scholen onderwijs volgen verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs. Dit betekent dat het bevoegd gezag van de reguliere school hiervoor het aanspreekpunt voor de Inspectie zal zijn.
Voorlichtingsbijeenkomst

Op 5 februari 2018 is er een voorlichtingsbijeenkomst gepland waar ook de inspectie bij aanwezig zal zijn. Om te kunnen bezien of deze bijeenkomst begin februari noodzakelijk is, willen wij u vragen zich voor 19 januari aan te melden via implementatiepassendonderwijs@minocw.nl. De bijeenkomst is enkel bedoeld voor mensen die voornemens zijn om voor 1 mei 2018 een volledige aanvraag voor deelname aan het experiment in te dienen zodat zij komend schooljaar kunnen starten met het experiment.

Toelichting beleidsmaatregel experiment samenwerking regulier en speciaal_onderwijs
Beleidsregel experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs

Bron: Ministerie van OCW

Tweedaagse voor samenwerkingsverbanden passend onderwijs

oktober 2017 - De Tweedaagse voor samenwerkingsverbanden passend onderwijs in Lunteren op 5 en 6 oktober had als motto: 'Samen leren leven'. Bij zo'n titel kon aandacht voor de steeds verder gaande integratie van so en sbo en regulier bao niet ontbreken. Dolf van Veen en Marij Bosdriesz hebben daarom twee goedbezochte workshops gegeven over de landelijke ontwikkelingen op dit gebied. In de zaal bleken tal van vragen te leven, maar ook heel veel plannen, initiatieven en praktijken op dit vlak.
Naar meer samenwerking en integratie tussen so-sbo-bao

Landelijke uitwisselingsdag integratie so-sbo-bao

september 2017 - Op donderdag 21 september 2017 werd de tweede Landelijke uitwisselingsdag integratie so-sbo-bao gehouden. De opkomst was (net als in januari 2017) weer heel groot. Het programma was vooral gericht op leren van elkaar door veel onderlinge uitwisseling en interactie. En dat gebeurde dan ook volop.
Lees het verslag »

Agenda

Landelijke praktijkdag integratie so-sbo-bao 'Zien is geloven'

In vervolg op de succesvolle bijeenkomsten in 2017 wordt op 18 april 2018 een derde landelijke bijeenkomst georganiseerd over verdergaande samenwerking of integratie van so-sbo en regulier bao. Deze keer is de focus nog meer op de praktijk gericht door het programma te organiseren op een interessante praktijklocatie. Dat is namelijk de Talentencampus in Venlo die recent haar eerste lustrum heeft gekend. Onderdeel van de dag is een werkbezoek aan deze locatie.
Op het programma staat in ieder geval:

  • Welkom door de lustrumcommissie Talentencampus Venlo
  • Kennismaking en in gesprek met verschillende, (deels nieuwe) landelijke voorbeelden van vergaande samenwerking of integratie van so-sbo-bao
  • Toelichting op de recente beleidsregels van OCW voor het experiment samenwerking van regulier en speciaal (basis)onderwijs en van so en sbo. En in gesprek met scholen die hier wel of juist geen gebruik van willen maken
  • Resultaten van onderzoek naar effecten van en voorwaarden voor gespecialiseerd onderwijs
  • Introductie op de opzet en inrichting van de Talentencampus in Venlo
  • Toelichting door medewerkers van de Talentencampus op specifieke onderdelen van de werkwijze van de Talentencampus, zoals bijvoorbeeld passend arrangeren, bestuurlijke inrichting, personeel en professionalisering, enz.
  • Rondleiding over de Talentencampus met de mogelijkheid om in gesprek te gaan met personeelsleden en eventueel ouders

Datum, locatie en aanmelden
18 april 2018, 10.00-16.00 uur
Talentencampus Venlo
Rijnbeekstraat 8
5913 GB Venlo
Routebeschrijving Google Maps
9292.nl

Aanmelden 18 april 2018 »

Vraag of advies?

Heeft u een (dringende) vraag of behoefte aan samenspraak/advies over samenwerking en integratie van so-sbo-bao dan kunt u ons e-mailen.

Wie voeren de ondersteuning uit?

De ondersteuning wordt geboden vanuit een groep leidinggevenden van praktijkvoorbeelden uit de ontwikkelgroep en andere experts op het gebied van so-sbo-bao, zoals Kees Kuijs, Marij Bosdriesz en Dolf van Veen. Ook brengen Harry Velderman, Aleid Schipper en Harry Nijkamp op specifieke thema's hun expertise in en kan gebruik worden gemaakt van andere binnen- en buitenlandse deskundigen. Zij zijn beschikbaar om vragen uit het veld te beantwoorden of mee te denken over aanpakken of oplossingen. Dit omvat expliciet geen intensieve ondersteuning op locatie.

Ondersteuningsprogramma samenwerking en integratie sbo-so

Andere vragen over passend onderwijs en samenwerkingsverbanden po?

Voor overige vragen over passend onderwijs en samenwerkingsverbanden po kunt u terecht bij de PO-Raad. Via de nieuwsbrief en de PO-Raad wordt u hierover verder geïnformeerd.