In samenwerking met Stichting Kinderpostzegels Nederland

Stichting Kinderpostzegels Nederland

Alliantie Onderwijs en Jeugdzorg

Daling aantal leerlingen met speciale onderwijsbehoeften

Een jaar na de invoering van passend onderwijs is het aantal leerlingen met speciale onderwijsbehoeften of zorgleerlingen gedaald. In 2015 is het aantal met 4700 afgenomen tot 236 duizend leerlingen. Uitgedrukt in procenten is de krimp 2,0%.
De krimp is aanmerkelijk sterker dan die van de totale schoolpopulatie (-0,3%).

Het percentage leerlingen met speciale onderwijsbehoeften is 9,3% van alle leerlingen in het primair onderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs tezamen. In het schooljaar 2014/'15 was dit 9,4% en in 2003/'04 8,6%.
Het aantal leerlingen met speciale onderwijsbehoeften is nog altijd 6,6% hoger dan in 2003, terwijl de totale leerlingenpopulatie tussen 2003 en 2015 met 1,4% is gekrompen.

Leerlingen met speciale onderwijsbehoeften* naar onderwijssoorten en schooljaren
  2015/'16 2014/'15 2013/'14 2012/'13 2011/'12 2010/'11 2003/'04 t.o.v. '14/'15 t.o.v. '03/'04
speciaal basisonderwijs34.72636.84738.13539.93641.79242.83651.369-5,8%-32,4%
basis speciaal onderwijs29.65630.72831.81733.34334.27234.21533.566-3,5%-11,6%
voortgezet speciaal onderwijs38.55839.89039.32536.98935.86534.64820.486-3,3%88,2%
praktijkonderwijs29.80629.32928.62327.66926.81326.64024.4901,6%21,7%
lwoo103.158103.809103.821102.73399.42098.20991.443-0,6%12,8%
totaal zorgleerlingen235.904240.603241.721240.670238.162236.548221.354-2,0%6,6%
 
totaal onderwijs (po, so en vo)2.542.0072.550.8982.559.3212.569.8782.579.1612.585.9522.578.386-0,3%-1,4%
speciale onderwijsbehoeften*9,3%9,4%9,4%9,4%9,2%9,1%8,6%
peildatum: 1 oktober; bron: DUO; bewerkt door: ©NCOJ; *)exclusief leerlingen met lgf

Verschillen tussen onderwijssectoren

In het primair onderwijs treedt een daling op en bij het voortgezet (speciaal) onderwijs lopen de aantallen nog steeds op.

In het speciaal basisonderwijs (sbo) is het aantal leerlingen in 2014 weer verder gedaald,

Bij het voortgezet onderwijs zien we het praktijkonderwijs doorgroeien, maar de aanwas in het leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) is gestopt.

De leerlingenpopulatie in het speciaal onderwijs is kleiner geworden. Dat kan vooral op het conto van het (basis) speciaal onderwijs worden geschreven. Het voortgezet speciaal onderwijs registreerde juist meer leerlingen.

Beweeg de cursor over de lijnen om de indexcijfers te zien. Bekijk hier een grote versie.

Krimp speciaal basisonderwijs onstuitbaar

In het schooljaar 2015/'16 zijn er weer minder kinderen bij een school voor speciaal basisonderwijs ingeschreven dan in het schooljaar ervoor. Bijna 37 duizend leerlingen bezoeken een sbo-school, 1300 minder dan in 2013/'14.
De krimp in een schooljaar bedraagt 3,4%; harder dan in het reguliere basisonderwijs waar de leerlingenpopulatie met 1,2% afnam.
Het aandeel sbo-leerlingen in het primair onderwijs is tussen 2003 en 2014 met 0,7 procentpunten gedaald tot 2,5%.

Leerlingen in primair onderwijs naar onderwijssoorten en schooljaren
  2015/'16 2014/'15 2013/'14 2012/'13 2011/'12 2003/'04 t.o.v. '14/'15 t.o.v. '03/'04
speciaal basisonderwijs36.84738.13539.93641.79242.83651.369-3,4%-28,3%
basisonderwijs1.457.3431.475.6531.497.3001.517.4811.534.1361.547.342-1,2%-5,8%
totaal1.494.1901.513.7881.537.2361.559.2731.576.9721.598.711-1,3%-6,5%
peildatum: 1 oktober; bron: DUO; bewerkt door: ©NCOJ

Minder leerlingen in (basis) speciaal onderwijs

Het (basis) speciaal onderwijs telt 31.000 leerlingen. Het volume van het (basis) speciaal onderwijs is in 2014 weer gekrompen. Er werden 800 leerlingen minder ingeschreven, een afname met 2,5%.

De daling doet zich bij alle vier clusters voor, dus ook in cluster 4. Het aantal leerlingen op scholen voor zmok is voor het eerst sinds 2003 gedaald. In vergelijking met 2003 zijn er 2,6% minder leerlingen in het zmok.
Het zmlk kromp dit jaar verder met 2,5%.

Leerlingen in (basis) speciaal onderwijs naar clusters en schooljaren
  2015/'16 2014/'15 2013/'14 2012/'13 2011/'12 2003/'04 t.o.v. '14/'15 t.o.v. '03/'04
cluster 1297327458502498497-9,2%-40,2%
cluster 26.4956.7136.8896.8646.8656.964-3,2%-6,7%
cluster 311.46811.65313.14913.74614.04516.159-1,6%-29,0%
cluster 412.76513.12413.06713.16012.8079.946-2,7%28,3%
totaal31.02531.81733.56334.27234.21533.566-2,5%-7,6%
peildatum: 1 oktober; bron: DUO; bewerkt door: ©NCOJ

Meer leerlingen in voortgezet speciaal onderwijs

In het voortgezet speciaal onderwijs (vso) is de groei nog niet gestopt. Het vso telt 39.900 leerlingen, 600 meer dan in 2013.
Alle clusters hebben te maken met een toegenomen belangstelling met groeipercentages variërend van 0,4% tot 6,6%.

Leerlingen in voortgezet speciaal onderwijs naar clusters/onderwijssoorten en schooljaren
  2015/'16 2014/'15 2013/'14 2012/'13 2011/'12 2003/'04 t.o.v. '14/'15 t.o.v. '03/'04
cluster 14063812792492611976,6%106,1%
cluster 22.4662.4572.3032.3202.2151.7680,4%39,5%
cluster 314.89114.75113.38513.18012.9338.4430,9%76,4%
cluster 422.12721.73621.12620.11619.23910.0781,8%119,6%
totaal39.89039.32537.09335.86534.64820.4861,4%94,7%
peildatum: 1 oktober; bron: DUO; bewerkt door: ©NCOJ

Cluster 4 telt met 22.100 inschrijvingen de meeste leerlingen in 2014, cluster 3 volgt op afstand met 14.900 leerlingen. De cluster 1 en 2 in het vso tellen respectievelijk 400 en 2500 leerlingen.

Beweeg de cursor over de lijnen om de indexcijfers te zien. Bekijk hier een grote versie.

Inschrijvingen bij praktijkonderwijs gestegen, bij lwoo stabiel

Er zijn 104 duizend leerlingen op een school voor lwoo ingeschreven, evenveel als in 2013. Het is voor het eerst sinds 2010 dat het lwoo niet groeit.

Het praktijkonderwijs is gegroeid met 700 leerlingen (2,5%) tot ruim 29 duizend leerlingen.

Sinds 2003 tellen we 13,5% meer leerlingen in het lwoo, 19,8% in het praktijkonderwijs en 5,3% in het overige voortgezet onderwijs. De leerlingenpopulatie in het totale voortgezet onderwijs is in deze periode met 6,5% gegroeid.

Van alle scholieren in het voortgezet onderwijs bezoekt 3,0% een school voor praktijkonderwijs en 10,5% het lwoo. De resterende groep (86,5%) gaat naar het vmbo, havo of vwo.
De populatie van het vmbo, havo en vwo is in het schooljaar 2015/'16 met 1,3% gegroeid tot circa 853 duizend leerlingen.

Leerlingen in voortgezet onderwijs naar onderwijssoorten en schooljaren
  2015/'16 2014/'15 2013/'14 2012/'13 2011/'12 2003/'04 t.o.v. '14/'15 t.o.v. '03/'04
praktijkonderwijs29.32928.62327.66926.81326.64024.4902,5%19,8%
lwoo103.809103.821102.73399.42098.20991.4430,0%13,5%
vmbo/havo/vwo852.655841.947831.584823.518815.305809.6901,3%5,3%
totaal985.793974.391961.986949.751940.154925.6231,2%6,5%
peildatum: 1 oktober; bron: DUO; bewerkt door: ©NCOJ 
 
Passend onderwijs en zorgleerlingen

Op 1 augustus 2014 is passend onderwijs ingevoerd. In het kort komt het er op neer dat scholen een zorgplicht hebben en (aangemelde) leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, een passend onderwijsaanbod moeten bieden.
Met de invoering van passend onderwijs zijn de samenwerkingsverbanden nu (financieel) verantwoordelijk voor de plaatsing van leerlingen in het (voortgezet) speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs.
De leerlinggebonden financiering (lgf) in het reguliere onderwijs (rugzakken) is afgeschaft.

Met de invoering van passend onderwijs wordt mede beoogd de sterke groei van het (voortgezet) speciaal onderwijs in de laatste decennia tegen te gegaan.